Favoriete boek en beste boek ooit: niet te doen

Opdracht van Bas: Vertel waarom je lievelingsboek je lievelingsboek is.

Kan je een weloverwogen keuze maken tussen je favoriete boek en het beste boek wat je ooit hebt gelezen? Kan je die twee überhaupt uit elkaar houden? Ik ga op zoek naar het antwoord en duik in mijn hersenen en boekenkast.

Laten we beginnen bij het begin: als kind was ik echt een boeken-kind. Ik las enorm veel boeken en dan voornamelijk sprookjes en fantasy. Totdat het fatale Roald Dahl-incident zich voordeed toen ik in groep 3 zat: ik haalde het in mijn zesjarige hoofd om Dahl’s boek ‘De Griezels’ te lezen. Een klassieke Dahl waarbij twee verschrikkelijke personages dingen uithaalden die veel te eng waren voor mijn doen. De illustraties in het boek versterkten mijn fantasie alleen maar meer en als de schijtluis die ik was, besloot ik nóóóóit meer te lezen. Totdat een jaar later de hele Harry Potter gekte in Nederland ook mijn slaapkamer bereikte. Ik verslond alles wat met Harry Potter te maken had: speelgoed, kleurplaten, stickers, etuis, de films. Ik werd er zo door geobsedeerd dat ik niet kon wachten op de nieuwe films en daarom begon ik op 9 jarige leeftijd met het lezen van de boeken. Wat bleek? Niet elk boek is zo angstaanjagend als een Roald Dahl boek voor een zesjarig joch. Harry Potter en de Steen der Wijzen was precies het boek dat ik en mijn fantasie nodig had. Ik kon de realiteit ontsnappen en in een totaal nieuwe wereld rondlopen. In mijn hoofd kon ik met de personages praten en ik waande me zelfs een leerling in Zweinstein. Het duurde uiteindelijk vijf uur om het boek uit te lezen en dat eerste Harry Potter boek is tot op de dag van vandaag mijn favoriete boek.

Dertien jaar later zou ik het boek lezen dat ik ben gaan zien als het beste boek dat ik ooit heb gelezen: ‘De Man die Werk Vond’ van de literaire legende Herman Brusselmans. Mijn eerste kennismaking met Brusselmans’ werk is al opmerkelijk. In 2014 bezocht ik Vestrock in Hulst waar Brusselmans zou spreken en voorlezen uit eigen werk op de Vestrock University, het was te horen via een koptelefoon. Ik was zelf niet bij de Vestrock University maar stond te kijken naar een bandje op het podium ernaast dat ook te horen was via koptelefoon. Je voelt hem al aankomen: mijn koptelefoon stond op het verkeerde kanaal. Terwijl ik naar een bandje stond te kijken hoorde ik geen muziek maar Herman Brusselmans een volledige alinea voorlezen waarbij het hoofdpersoon een (zoals door Brusselmans zo beeldend omschreven) vrij knappe vrouw een uur lang aan het beffen was. Ik vond het voorval vrij komisch maar kon er ook niet omheen dat Brusselmans verdomde goed kon schrijven. 

Thuis dook ik in het werk van Brusselmans en kwam er snel achter dat ‘De Man die Werk Vond’ werd gezien als moderne klassieker en als één van Brusselmans’ beste. Het boek is humoristisch, tragisch, een fantastische karakterstudie van een bibliothecaris die zich kapot verveelt en stylistisch precies mijn ding. Brusselmans’ schrijfwijze ligt niet ver verwijderd van hoe ik zelf hoop ooit een boek te schrijven en zijn humor, taalkundigheid en gevoel voor misère inspireerde mij. Daarnaast is het verhaal ijzersterk. De manier waarop Brusselmans de verveling van het hoofdpersonage omschrijft, de ontevredenheid van zijn werk, zijn kijk op de wereld, het komt zo dichtbij en het raakte me. Misschien ook wel omdat ik in die tijd dat ik het las mij ook kapot verveelde, niet lekker in mijn vel zat en mijn werk zat was. Ik had al snel door dat dit het beste boek was dat ik ooit had gelezen en houd die gedachte vast tot op de dag van vandaag. 

Maar als ik zou moeten kiezen, ik zou naar een eiland gaan en mag maar één boek meenemen, ga ik dan voor mijn favoriete boek, of voor het beste boek ooit? In mijn ogen is dat een hartverscheurende keuze. Ga je voor het hart (‘Harry Potter en de Steen der Wijzen’) of voor het hoofd (‘De Man die Werk Vond’). Ga ik voor nostalgie of voor diepgang? Eigenlijk is de keuze niet te doen, maar ik denk dat ik dan toch ga voor mijn favoriet. Ik zou Harry Potter in mijn koffer gooien. Het beste boek ooit heb ik maar één keer kunnen lezen, mijn favoriet intussen een keer of twintig. Het beste boek blijft voor mij het beste boek ooit omdat ik het persoonlijk ook maar één keer gelezen wil hebben. De manier waarop het boek mij raakte zal nooit meer zo hard aankomen als de eerste keer en het kan daarna alleen maar tegenvallen voor mij. Natuurlijk zal ik het een goed boek blijven vinden – hoop ik – maar toch. Sommige ervaringen zijn zo goed dat je ze niet moet willen herhalen, maar moet je koesteren. Nu ik erover denk, ik denk dat ik zo maar eens naar de boekenwinkel loop om ‘De Griezels’ van Roald Dahl te kopen en het boek na bijna twintig jaar eindelijk eens ga uitlezen, tenminste als ik dat nu wèl durf.

Dennis de Waard – mei 2020

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s